ایالت یوتا از ژانویهٔ ۲۰۲۶ در چارچوب یک «جعبه‌شنی مقرراتی» به شرکت Doctronic اجازه داده است تمدید نسخهٔ داروهای بیماران مزمن را با هوش مصنوعی انجام دهد. حالا که قرارداد یک‌ساله به پایان نزدیک می‌شود، داده‌های تازه، نقد پژوهشگران و پایلوت‌های جدید یوتا دوباره این آزمایش را سر زبان‌ها انداخته است.
پایلوت یوتا دقیقاً چیست؟
دفتر سیاست هوش مصنوعی یوتا، زیرمجموعهٔ وزارت بازرگانی این ایالت، با Doctronic یک «توافق کاهش مقررات» امضا کرد؛ سازوکاری که به شرکت‌ها اجازه می‌دهد فناوری نوین را در محیطی کنترل‌شده و بدون ریسک جریمهٔ فوری آزمایش کنند. بر پایهٔ صفحهٔ رسمی دفتر سیاست هوش مصنوعی، سامانه باید تمدید نسخه‌های معمول و مبتنی بر دستورالعمل‌های بالینی را ساده‌تر کند و بیمار پیش از آن باید هویت و نسخهٔ قبلی‌اش را تأیید کند.
این سامانه تمدیدهای ۳۰، ۶۰ یا ۹۰ روزه را برای داروهایی پردازش می‌کند که قبلاً یک پزشک مجاز تجویز کرده است، همان‌طور که Fierce Healthcare از متن توافق گزارش داده است. مسئول دفتر سیاست هوش مصنوعی یوتا دلیل اصلی را «عدم پایبندی دارویی» می‌داند: بخشی از بیماران به‌خاطر دشواری گرفتن تمدید نسخه، مصرف دارو را قطع می‌کنند.
مدت قرارداد یک سال است و تا اکتبر ۲۰۲۶ اعتبار دارد؛ دولت یوتا می‌تواند آن را یک سال دیگر تمدید کند. تا زمان بررسی این مقاله، در منابع یافت‌شده تصمیم نهایی دربارهٔ تمدید یا پایان قرارداد گزارش نشده بود.
چه چیزی مجاز است و چه چیزی ممنوع؟
- مجاز: تمدید داروهای بیماری‌های مزمن مانند فشار خون، دیابت و افسردگی؛ دامنهٔ پایلوت حدود ۱۹۰ تا ۱۹۲ دارو گزارش شده است.
- ممنوع: طبق گزارش KSL، شرکت حق ندارد مواد کنترل‌شده را تمدید کند، برنامهٔ درمان را تغییر دهد یا نسخهٔ جدید بدهد.
- نظارت پزشک: در مرحلهٔ اول، هر تمدید پیش از ارسال به داروخانه توسط پزشک بررسی می‌شود. مسئول دفتر یوتا گفته در بیشتر موارد دو پزشک این کار را انجام می‌دهند. در مراحل بعد قرار است بازبینی پس از صدور یا نمونه‌گیری تصادفی جایگزین شود.
به گزارش Becker’s Hospital Review، دو دارو یعنی بوتالبیتال و فلکائینید پس از شروع پایلوت از فهرست دارویی Doctronic خارج شدند.
داده‌ها تا امروز چه می‌گویند؟
روزنامه‌نگاران پروژهٔ تحقیقی یوتا، با همکاری رادیوی KUER، گزارش ماهانهٔ ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶ را که Doctronic به ایالت ارائه کرده بود بررسی کردند. بر اساس گزارش ۲۲ اکتبر KUER، در این بازه ۲٬۳۱۷ درخواست تمدید ثبت شده؛ اما همهٔ آن‌ها تکمیل نشده‌اند و به گفتهٔ مسئول دفتر یوتا، کمتر از ۶۰۰ درخواست را هوش مصنوعی به پایان رسانده است. در ۳۲ مورد، پزشکی از همکار دیگر خواسته نسخه را دوباره بررسی کند و ۱۳ مورد هم به‌دلیل نگرانی ایمنی علامت خورده بود. شرکت مرگ یا عارضهٔ جدی گزارش نکرده است.
منتقدان چه نگرانی‌هایی دارند؟
- هیئت صدور پروانهٔ پزشکی یوتا: در آوریل ۲۰۲۶ از ایالت خواست پایلوت را متوقف کند و گفت باید پیش از شروع با آن مشورت می‌شد. وزارت بازرگانی پایلوت را ادامه داد و تأکید کرد اختیار تغییر یا لغو آن را دارد (Fierce Healthcare).
- از دست رفتن مواجههٔ بالینی: پژوهشگران آزمایشگاه فیزیولوژی محاسباتی MIT می‌گویند تمدید نسخه فرصتی است که پزشک بتواند وضعیت بیمار را دوباره ببیند؛ برای داروهایی مثل پردنیزون ممکن است لازم باشد پزشک روند کاهش دوز را پیگیری کند.
- امنیت: شرکت Mindgard در مارس ۲۰۲۶ گزارش داد توانسته سامانه را با دستورهای فریب‌دهنده گمراه کند. Doctronic در پاسخ گفت آزمون‌های خصمانهٔ مداوم بخشی از برنامهٔ ایمنی‌اش است. دفتر یوتا هم اعلام کرده گزارش تیم قرمز مستقل آسیب‌پذیری‌هایی را یافته، اما حفاظ‌های پایلوت احتمال آسیب به کاربران عادی را «به‌طور قابل‌توجهی» کم می‌کنند.
- مسئولیت حقوقی و مقررات فدرال: مقاله‌ای در NEJM این پرسش را مطرح کرده که آیا سامانه به مجوز FDA نیاز داشته است یا نه (Illinois Law). در تحلیلی دیگر در JAMA Health Forum، میشل ملو از دانشگاه استنفورد نوشت قرارداد دربارهٔ پاسخ‌گویی به خطاها مبهم است (Stanford).
در مقابل، حامیان طرح می‌گویند تمدید نسخه بخش بزرگی از کار روزمرهٔ نظام سلامت است و تأخیر در آن می‌تواند به بدتر شدن وضعیت بیماران بینجامد. حتی برخی منتقدان هم می‌پذیرند این مدل در بافت‌های محدود مزیت دارد و باید با نظارت قوی و گزارش‌دهی شفاف دنبال شود.
پایلوت‌های تازهٔ یوتا
یوتا در همین ماه آزمایش‌های جدیدی را هم تأیید کرد:
- August AI: طبق MobiHealth News، این شرکت برای تمدید داروهای معمول و غیرکنترل‌شده، از جمله داروهای دیابت و قلب و عروق، تأیید گرفت. هر تمدید را پزشک دارای مجوز یوتا بررسی و تأیید می‌کند و هزینهٔ هر تمدید چهار دلار است. پیشرفت به مرحلهٔ بعد منوط به ۱٬۲۵۰ تصمیم بازبینی‌شده در هر دستهٔ دارویی است.
- Nolla Derm: Newsweek می‌نویسد پایلوتی از ۵ اکتبر آغاز شد که به بزرگسالان ۱۸ سال به بالا اجازه می‌دهد از طریق اپلیکیشن، توصیهٔ درمان آکنه و در صورت لزوم نسخهٔ اولیه دریافت کنند، آن هم زیر نظر پزشک. این روزنامه آن را اولین پایلوت آمریکایی برای صدور نسخهٔ اولیه، نه فقط تمدید، توصیف کرده است.
مرحلهٔ بعد چیست؟
چند موضوع را باید دنبال کرد: تصمیم دربارهٔ تمدید قرارداد Doctronic پس از اکتبر ۲۰۲۶، ورود به مراحلی که بازبینی پزشک کمتر می‌شود، نتایج ارزیابی مستقل، و واکنش FDA. یوتا اخیراً چند شرکت را برای ارزیابی بالینی مستقل پایلوت‌های آینده انتخاب کرده است و Doctronic گفته با چند ایالت دیگر در حال مذاکره است.
اگر پیگیر روند فناوری و سلامت هستید، مقاله‌های بیشتر را در بخش اخبار هوش مصنوعی و فناوری سایوو بخوانید.
پرسش‌های متداول
آیا هوش مصنوعی در یوتا بدون پزشک نسخه می‌نویسد؟
در پایلوت Doctronic، تا آخرین گزارش‌ها هنوز مرحلهٔ اول اجرا می‌شود و پزشک پیش از ارسال به داروخانه هر تمدید را بررسی می‌کند. طرح در نهایت قرار است در مراحل بعد بازبینی را کم کند، اما این اتفاق هنوز تأیید نشده است.
آیا هوش مصنوعی می‌تواند داروهای مخدر یا کنترل‌شده تجویز کند؟
نه. بر اساس توافق Doctronic با یوتا، مواد کنترل‌شده، نسخهٔ جدید و تغییر برنامهٔ درمان در پایلوت تمدید نسخه مجاز نیست.
این پایلوت دائمی است؟
خیر. قرارداد Doctronic آزمایشی و یک‌ساله است و فقط در صورت تصمیم دولت یوتا می‌تواند یک سال دیگر تمدید شود. ایالت اختیار تغییر یا لغو آن را حفظ کرده است.
منابع و زمان بررسی
- KUER و پروژهٔ تحقیقی یوتا، ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ — داده‌های ژانویه تا سپتامبر، انتقادها و اظهارات مسئول دفتر.
- وزارت بازرگانی یوتا، صفحهٔ پایلوت Doctronic — منبع رسمی قرارداد و وضعیت.
- MobiHealth News، ۵ اکتبر ۲۰۲۶ و Newsweek، ۷ اکتبر ۲۰۲۶ — پایلوت‌های تازه.
- Fierce Healthcare، ۲۷ آوریل ۲۰۲۶ و Becker’s Hospital Review — مخالفت هیئت پزشکی و جزئیات قرارداد.
- Stanford، تحلیل JAMA Health Forum و Illinois Law، نقد NEJM — پرسش‌های حقوقی و پاسخ‌گویی.
بررسی این مقاله: ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶. این متن اطلاعات خبری است و جایگزین مشورت پزشکی نیست.
این مقاله را در چند نکته بخوان
- در این پایلوت، هوش مصنوعی نسخه جدیدی نمی‌نویسد و تنها داروهای مزمن از پیش تجویز شده (حدود ۱۹۰ داروی غیرکنترل‌شده) را تمدید می‌کند.
- در مرحلهٔ اول این طرح، پیش از ارسال هر نسخه به داروخانه، پزشک آن را بررسی و تأیید می‌کند.
- هیئت صدور پروانهٔ پزشکی یوتا و پژوهشگران (مانند MIT و استنفورد) نگرانی‌هایی دربارهٔ امنیت، از دست رفتن معاینه بالینی و مسئولیت حقوقی مطرح کرده‌اند.
- یوتا علاوه بر Doctronic، پایلوت‌های جدیدی را نیز برای شرکت‌های دیگر مانند August AI و Nolla Derm تأیید کرده است.
- این قرارداد یک‌ساله است و تا اکتبر ۲۰۲۶ اعتبار دارد و تصمیم نهایی دربارهٔ تمدید آن بر عهدهٔ دولت یوتا است.
سؤالت را از همین مقاله بپرس
پاسخ‌ها فقط بر اساس محتوای همین مقاله تولید می‌شوند.